Co to jest recesja i co ją powoduje?

Od miesięcy ekonomiści przewidują, że nadchodzi recesja. Nie ma tak dużej zgody co do tego, jak głębokie i jak długie będą recesje, ale istnieje solidny konsensus, że gospodarka zmierza ku okresowi kurczenia się na początku 2023 roku. Rodzi to kilka istotnych pytań dla traderów, takich jak co to jest recesja i co ją powoduje?

Definicja recesji

Nie ma powszechnie akceptowanej, precyzyjnej definicji recesji. Ale najczęściej akceptowanym wskaźnikiem recesji jest sytuacja, gdy odnotowujemy dwa kolejne kwartały ujemnego wzrostu Produktu Krajowego Brutto (PKB). Rozumie się przez to, że łączna wartość wszystkich towarów i usług wytworzonych w gospodarce zmniejszała się przez sześć miesięcy z rzędu.

W przypadku Stanów Zjednoczonych, jednakże, National Bureau of Economic Research (NBER) stosuje szerszą definicję recesji. Obejmuje ona między innymi dane dotyczące zatrudnienia i produkcji przemysłowej, aby stwierdzić, czy recesja ma miejsce, śledząc daty jej rozpoczęcia i zakończenia. NBER zwraca uwagę, że początek recesji może nastąpić, gdy aktywność gospodarcza osiągnie punkt szczytowy, a zakończyć się, gdy aktywność gospodarcza skurczy się do minimum. Innymi słowy, definiują recesję jako okres trendu spadkowego.

Co dzieje się podczas recesji?

Podczas recesji spada produkcja gospodarcza, zatrudnienie i wydatki konsumentów. Prawdopodobne jest również, że stopy procentowe spadną, ponieważ bank centralny obniża stopę referencyjną w celu wsparcia gospodarki. Rząd odnotuje powiększenie deficytu z powodu utraty dochodów podatkowych, podczas gdy wydatki na programy socjalne wzrosną.

Recesja wywołuje poważny spadek aktywności gospodarczej, który zwykle trwa co najmniej pół roku i towarzyszy mu spadek na giełdzie, wzrost bezrobocia i spadek cen mieszkań.

Co powoduje recesję?

Wiele teorii ekonomicznych próbuje wyjaśnić, jak i dlaczego gospodarka wpada w recesję. Przyczyny można szeroko podzielić na ekonomiczne, finansowe, psychologiczne lub kombinację wszystkich trzech.

Niektóre koncentrują się na zmianach strukturalnych w branżach, które mają istotny wpływ na gospodarkę. Inne wskazują na czynniki finansowe, takie jak wzrost i akumulacja ryzyka finansowego w okresie wzrostu poprzedzającym recesję. Ci, którzy twierdzą, że aspekty psychologiczne są najważniejsze, skupiają się na nadmiernej euforii podczas boomów gospodarczych, po której następuje pesymizm, gdy następuje spowolnienie. Przykładem połączenia kilku czynników może być „Moment Minskiego”, nazwany na cześć ekonomisty Hymana Minskiego, który opisuje, jak bańka ekonomiczna rośnie i pęka w oparciu o czynniki finansowe i psychologiczne zachęcające do nieodpowiedzialnych spekulacji.

Jak stwierdzić, czy nadchodzi recesja

Istnieją wczesne oznaki recesji gospodarczej, takie jak wysokie stopy procentowe, rosnąca liczba bankructw i osłabienie na giełdzie, by wymienić tylko kilka. Wśród nich znajduje się również odwrócona krzywa dochodowości, która jest uważana za kluczowy sygnał potencjalnie nadchodzącej recesji. Warto zauważyć, że krzywa dochodowości w przeszłości odwróciła się, nie prowadząc do recesji. Zazwyczaj krzywa dochodowości jest nachylona w górę, ponieważ długoterminowy dług ma wyższe stopy procentowe niż krótkoterminowy.

W związku z tym inwersja następuje, gdy krótkoterminowy dług ma wyższe stopy procentowe niż długoterminowy. To z kolei odzwierciedla oczekiwania możliwego nadejścia recesji.

Inne wskaźniki obejmują malejące zamówienia produkcyjne, słabsze rynki mieszkaniowe oraz niższe zaufanie i wydatki konsumentów.

Czy zmierzamy do recesji?

W rzeczywistości, prezes Fed Jerome Powell nie uważa, że recesja nadejdzie w przyszłym roku, ponieważ Fed prognozuje, że gospodarka wzrośnie o 0,5%, mimo oczekiwanego wzrostu bezrobocia o jeden punkt procentowy. Co zaskakujące, wielu ekonomistów obawia się, że Fed wywoła recesję tym razem, po tym, jak udało mu się uratować gospodarkę przed recesją w poprzednich dwóch spowolnieniach. Fed poważnie traktuje zagrożenie inflacją i oczekuje się, że w nowym roku będzie nadal podnosić stopy, co jest jednym ze wskaźników możliwej recesji. Dzieje się tak, ponieważ szybki wzrost stóp procentowych może spowolnić wzrost, a nawet skłonić gospodarkę do recesji. Pomimo pewności Fed, że uda mu się uniknąć recesji, jego najnowsze prognozy mieszczą się w przedziałach typowo kojarzonych z recesją. Na ostatnim posiedzeniu Fed 14 grudnia Fed stwierdził, że nie jest chętny do „zwrotu” w kierunku łagodniejszej polityki, ponieważ zamierza kontynuować walkę z inflacją. Na razie, czy recesja będzie nadal pojawiać się w nagłówkach gazet w 2023 roku, jest wciąż niejasne, ponieważ rynek jest zmienny, trzeba będzie poczekać i zobaczyć, co przyniesie nowy rok. (Źródło: Reuters)