Gids voor de prijzen van aandelenindexen: wat beweegt de prijs van een index?

Omdat er talloze componenten zijn die de structuur en functie van marktindexen kunnen beïnvloeden, zijn de prijzen van indexen gevoelig voor bewegingen die een reactie kunnen zijn op een reeks factoren die niets te maken hebben met algehele prestaties, groei en gezondheid van de economieën en sectoren waar ze deel van uitmaken.

Het is belangrijk om te begrijpen wat de prijzen van marktindexen beweegt zodat je er effectief op in kunt spelen bij je handelsstrategie.

Hoewel het spannend kan zijn om de beste presteerders te volgen op hun groeitraject, is het belangrijk om te begrijpen wat de koers van een index beweegt.

TL;DR

• Indexen zijn afhankelijk van meer dan alleen maar economische groei: politieke gebeurtenissen, marktsentiment en veranderingen op bedrijfsniveau kunnen de indexprijzen ook beïnvloeden.
• De opbouw is belangrijk: indexen worden opgebouwd met behulp van verschillende methoden, zoals float-gecorrigeerde marktkapitalisatie (bijv. FTSE 100) of prijsgewogen (bijv. DJIA).
• De volatiliteit wordt geïllustreerd door verschillende voorbeelden: gebeurtenissen zoals het conflict tussen Iran en Israël, de Omicron-uitbraak en de door de Delta-variant veroorzaakte stijging van aandelen Moderna hadden allemaal invloed op de indexwaarden.
• Het marktsentiment is een krachtige invloed: angst of optimisme onder beleggers is vaak de drijvende kracht achter heftige indexschommelingen.
• CFD's op indexen: platforms zoals Plus500 stellen handelaren in staat om te speculeren op indexbewegingen zonder onderliggende activa te bezitten.

Factoren die de indexprijzen beïnvloeden

• Politieke en nationale gebeurtenissen: Politieke gebeurtenissen zoals oorlogen, geschillen, vredesverdragen en handelsovereenkomsten kunnen indexen destabiliseren en veranderen.

  Het effect van het conflict tussen Iran en Israël op de wereldwijde aandelenindexen in 2024 en 2025 is bijvoorbeeld gemengd geweest, wat de onzekerheid en de verschuivende risicopercepties onder beleggers benadrukt.

  In het begin, toen de spanningen vooral na significante militaire acties zoals de Israëlische luchtaanvallen op Iraanse doelen escaleerden, reageerden de markten met verhoogde volatiliteit en scherpe dalingen Beleggers zochten aanvankelijk naar veiligheid, waardoor de olieprijzen stegen en traditionele safe-haven activa zoals goud en de Amerikaanse dollar het goed deden.

  Toen het conflict echter voortduurde zonder dat het de wereldwijde olietoevoer ernstig verstoorde of een bredere regionale escalatie veroorzaakte, herstelden veel aandelenindexen zich, waaronder die in de VS, Europa en het Midden-Oosten, en werd zelfs winst geboekt. Dit suggereerde dat beleggers, in ieder geval tijdelijk, niet teveel belang hechtten aan de bredere risico's.

  Toch bleef de markt gevoelig. Op dagen dat de angst voor een breder regionaal conflict of verstoringen van belangrijke olieroutes zoals de Straat van Hormuz toenam, daalden de aandelenindexen opnieuw. Omgekeerd profiteerden aandelen uit de energiesector over het algemeen van de stijgende olieprijzen.

  Hoewel het conflict tussen Iran en Israël kortstondige marktschommelingen en perioden van ongerustheid onder beleggers heeft veroorzaakt, hebben de wereldwijde aandelenindexen zich grotendeels gestabiliseerd. Dit blijft waarschijnlijk het geval zolang er zich geen significante escalatie of grote bedreiging van de olietoevoer voordoet. Een ernstiger en blijvend effect op de markt blijft mogelijk als het conflict zich verdiept of als de belangrijkste energie-infrastructuur in gevaar komt.

• De bedrijven die deel uitmaken van de index: Veranderingen in bedrijfsbeleid, beslissingen, waarde en andere gerelateerde factoren kunnen de index als geheel beïnvloeden. Dit betekent dat macro-economische veranderingen kunnen leiden tot grote verschuivingen in de hele index.

  De toegenomen waarde van Moderna tijdens de verspreiding van de Delta-variant is hier een voorbeeld van. Als gevolg van deze nieuwe variant leverden aandelen Moderna in augustus 2021 een rendement op van 434% en overtroffen daarmee met gemak het gemiddelde van de S&P 500 (USA 500), dat 33% bedroeg.

• Economische cijfers: Gegevens zoals inflatie, werkloosheidscijfers, rentetarieven, winstrapporten van bedrijven, consumentengegevens en meer kunnen indexen doen bewegen. Een goede illustratie van hoe economische gegevens marktindexen doen bewegen, is Powells latente hawkish verklaring na zijn herbenoeming in november 2021. Zijn uitspraak had tot gevolg dat indexen zoals de S&P 500 en de USA 30 eerst daalden en daarna weer opveerden. Een ander voorbeeld is de daling van de Nikkei 225 (Japan 225)-index in september 2021 als gevolg van hogere inflatiecijfers.

• Marktsentiment: Marktsentiment, ook bekend als 'sentiment van handelaren', verwijst naar de onder beleggers heersende houding ten opzichte van de huidige markt. Wanneer de meerderheid van de beleggers speculeert dat een markt gaat dalen, wordt dit een 'bearish' markt genoemd. Het heersende sentiment kan van invloed zijn op de indexenmarkt en de manier waarop indexen worden verhandeld. Je kunt waarschuwingen krijgen over het sentiment van handelaren, prijswijzigingen en meer via de waarschuwingenfunctie van Plus500. De sell-off van cryptovaluta in december 2021 is een voorbeeld van de impact van het sentiment van handelaren op marktindexen. Dit was duidelijk een geval waarin bearish sentimenten de overhand hadden. Dit kon op zijn beurt een effect hebben op de Crypto 10-index.

De opbouw van een index

Zoals we hierboven hebben opgemerkt, zijn er veel variabelen die een rol spelen bij de opbouw van een marktindex, dit komt omdat elke index gebaseerd is op een verscheidenheid aan bedrijven. Dit betekent dat veranderingen in de prestaties van deze bedrijven ook kunnen leiden tot een verandering in de index en de samenstelling ervan. Daarom is het bij het samenstellen van een index (groep) van bedrijven belangrijk om ze te meten op een manier die voor beleggers bruikbaar, duidelijk en georganiseerd is.

In 1984 waren beleggers bijvoorbeeld geïnteresseerd in het bijhouden van de top 100 van bedrijven die openbaar werden verhandeld op de London Stock Exchange. Financial Times Stock Exchange (FTSE), een particuliere organisatie, nam de taak op zich om de winstverslagen en boekhoudkundige gegevens te beoordelen van elk bedrijf dat werd verhandeld op de London Stock Exchange (LSE).

Hun onderzoek hielp inzicht te krijgen in de totale waarde (marktkapitalisatie) van elk bedrijf op de beurs. Vervolgens selecteerden ze de grootste 100 bedrijven op basis van marktkapitalisatie en stelden op basis daarvan een lijst samen. Elk kwartaal komen de leden van FTSE bij elkaar om nieuwe winstrapporten te bekijken en op basis daarvan te bepalen welke bedrijven in de top 100 kunnen blijven staan, welke er af moeten vallen en welke bedrijven de nieuwe vacatures gaan opvullen.

Plus500 biedt handelaren de mogelijkheid te handelen in CFD's op deze indexen.

Zo wordt de waarde van een index berekend

Het berekenen van indexen is vaak een ingewikkelde taak. De FTSE 100-index wordt bijvoorbeeld berekend door de totale waarde van de 100 grootste bedrijven aan de London Stock Exchange (FTSE 100). Het kan dus moeilijk zijn om de langetermijnprestaties van deze index te begrijpen. Er zijn echter twee populaire wiskundige hulpmiddelen die worden gebruikt om het waardegetal van de biljoenen terug te brengen tot de meer verteerbare duizenden die we vandaag de dag kennen.

• Float-gecorrigeerde marktkapitalisatieweging

  Als een bedrijf in eerste instantie 1000 aandelen uitgeeft, betekent dit niet noodzakelijkerwijs dat er 1000 aandelen beschikbaar zijn voor aankoop of handel op de open markt. Ze kunnen besluiten dat 850 aandelen (85%) vrij verhandelbaar zijn op de London Stock Exchange, terwijl de resterende 150 aandelen (15%) worden toegewezen aan interne bestuurders. Omwille van de indexen wordt de waarde van het bedrijf berekend op basis van die 850 aandelen op de open markt, de niet-verhandelbare 15% worden dus niet meegerekend. De termen die worden gebruikt om deze aandelen te beschrijven zijn 'Floating Shares' (vlottende aandelen), of kortweg 'Float'. Bovendien worden lage aantallen aandelen beschouwd als 'low float stocks'.

  Dit kan worden gevisualiseerd als:

  (Alle bedrijfsaandelen - niet-vlottende aandelen) x aandeelwaarde = waarde van de aandelen die vrij verhandelbaar zijn op de beurs

  In 1984 stelde FTSE de FTSE100 (UK 100) samen en gaf het een initiële waarde van 1000 punten. Om tot dit getal te komen, stelden ze een eenvoudige vergelijking op:

  Gecombineerde float-gecorrigeerde marktkapitalisatie (Market Cap) van de 100 grootste LSE-bedrijven = 1000

  Het volgende kwartaal voerden ze een andere berekening uit (Nieuwe Market Cap totalen / vorige Market Cap totalen) x 1000 = Q2 FTSE100 puntenwaarde

  Met behulp van deze methode kun je zien dat als de waarde van deze bedrijven groeit, de puntenwaarde van de FTSE100 ook toeneemt. Opmerking: om de fondsen zo consistent mogelijk te houden, moeten bedrijven een marktkapitalisatie aantonen die gelijk is aan nummer 90 op de lijst en mogen ze dalen tot de 111e positie voordat ze verwijderd worden.

• Prijsgewogen waardering

  Een andere methode is om de prijs van het aandeel te vergelijken met de marktkapitalisatie van het bedrijf. Om dit te doen stellen we een lijst samen van bedrijven en vormen ze tot een groep, net zoals we deden voor de FTSE, behalve dat we deze keer alleen naar de prijs van elk individueel aandeel kijken. Dit is het systeem dat Charles Dow en Edward Jones gebruikten toen ze in 1885 de Dow Jones Industrial Average (DJIA) creëerden.

  De DJIA geeft bedrijven met hogere aandelenkoersen een grotere invloed op de bewegingen van de index.

  Totale waarde van elk individueel aandeel opgeteld / deler (bijv. 1000) = indexwaarde.

  Opmerking: de waarde van de deler wordt niet openbaar gemaakt en wordt regelmatig gewijzigd om overmatige volatiliteit te voorkomen.

Indexfluctuaties begrijpen

Nu we de manieren waarop indexen worden berekend hebben onderzocht en een voorbeeld hebben gezien van hoe ze zijn opgebouwd, kunnen we beginnen met het begrijpen van hun waarderingen en hoe ze op en neer bewegen.

Tijdens grotere marktgebeurtenissen zoals natuurrampen, internationale handelsgeschillen of de coronaviruspandemie, en in het bijzonder de opkomst van een nieuwe virusvariant zoals Omicron- of Delta, worden aandeelhouders nerveus en zijn ze bang dat de waarde van hun beleggingen zou kunnen dalen. Deze angst uit zich in de verkoop van hun aandelen. Sommige aandeelhouders willen misschien graag verkopen, omdat ze weten dat als ze deze investeringen lang vasthouden, de kans bestaat dat een bedrijf failliet gaat en de waarde van hun investeringen verdampt. Als de markt wordt overspoeld met verkopers, kunnen kopers zich melden om de aandelen tegen een lagere prijs te kopen.

Aan de andere kant kunnen nieuwe technologie, handelsovereenkomsten, positieve winstrapporten of andere redenen om optimistisch te zijn over de markt, beleggers ertoe aanzetten om zwaar te investeren in het bedrijf, waardoor de vraag naar een aandeel met een vast aanbod toeneemt.

Naarmate de waarde van een bedrijf groeit, in combinatie met de vraag naar en het aanbod van het aandeel, beweegt ook de aandelenprijs.

Als we kijken naar de waarde van een index, dan zien we dat bedrijven voortdurend, elke dag weer, aan waarde winnen en verliezen, maar dat het gemiddelde toch in evenwicht kan zijn. Het is dus zo dat zelfs als een aantal toppresteerders waarde verliest, de totale waarde van de index toch gelijk kan blijven als andere bedrijven wel aan waarde winnen.

Conclusie

Marktindexen zijn dynamische financiële instrumenten die worden beïnvloed door complexe factoren die verder reiken dan alleen maar eenvoudige economische prestaties. Indexkoersen zijn voortdurend in beweging door onder meer geopolitieke gebeurtenissen, veranderingen in nationaal beleid, bedrijfsspecifiek nieuws, economische indicatoren en verschuivingen in het beleggerssentiment.

Inzicht in deze componenten stelt handelaren in staat om hun weg te vinden door marktvolatiliteit en helpt hen weloverwogen beslissingen te nemen bij het handelen in op indexen gebaseerde instrumenten zoals CFD's.

Begrijpen hoe indexen worden samengesteld en berekend, of dit nu gebeurt door middel van float-gecorrigeerde marktkapitalisatie of prijsgewogen methoden, biedt ook kritieke context voor het interpreteren van hun bewegingen. Kennis is je krachtigste gereedschap bij het handelen in de steeds veranderende wereld van marktindexen.

*Prestaties uit het verleden weerspiegelen geen toekomstige resultaten

*Het productaanbod is afhankelijk van de operator