Koffie uitgelegd: introductie tot de handel in arabicakoffie

De betekenis van koffie reikt verder dan zijn status als populaire drank. In termen van de exportvolumes van grondstoffen van ontwikkelingslanden bleef koffie in 2023 op de tweede plaats staan, na ruwe olie.

Daarom is het belangrijk om de rol van koffie op de financiële markten te begrijpen en inzicht te verwerven in de dynamiek van vraag en aanbod en de verschillende financiële instrumenten.

Belangrijkste punten:

• De twee belangrijkste soorten koffie die worden geproduceerd en geconsumeerd zijn Robusta- en Arabica-koffie.
• Koffie wordt voornamelijk geproduceerd in Brazilië en vooral geconsumeerd in Europa.
• Factoren die de vraag naar en het aanbod van koffie beïnvloeden, kunnen een impact hebben op de koffieprijzen.
• Marktdeelnemers kunnen blootstelling krijgen aan de koffieprijzen door financiële derivaten te verhandelen, zoals futurescontracten, contracts for difference (CFD's), exchange-traded funds (ETF's)en meer.

Wat is koffie?

Koffie is een drank gemaakt van de geroosterde en gemalen bonen van koffieplanten. Deze planten zijn wintergroen, groeien in tropische gebieden en zijn een bron van een eindeloze verscheidenheid aan dranken zoals espresso, cappuccino's, mocha's en lattes.

Net als andere landbouwproducten, zoals cacao, katoen en sojabonen, wordt koffie ook wel geclassificeerd als een zachte grondstof. Elke dag worden wereldwijd ongeveer 2,25 miljard kopjes koffie gedronken. Deze omvangrijke productie en wijdverbreide consumptie getuigen van de wereldwijde populariteit en het substantiële handelsvolume.

Wat zijn de verschillende soorten koffiebonen?

Net als ruwe olie heeft koffie verschillende variëteiten en wordt gecategoriseerd op basis van de unieke eigenschappen van de bonen, zoals geïllustreerd in de onderstaande tabel. Bij al de verschillende soorten koffie zijn het echter Robusta en Arabica die de wereldwijde koffieproductie en -consumptie domineren.

Wat is Robusta-koffie?

Robusta-koffie doet zijn naam eer aan. De naam 'robuust' zegt het al: de boon is resistent tegen ongedierte en kan zich aanpassen aan verschillende klimaten over de hele wereld. Robusta is verantwoordelijk voor 30% tot 40% van de koffieproductie in de wereld.

Wat is Arabica-koffie?

Deze variëteit wordt algemeen beschouwd als superieur in smaak en kwaliteit. Daarom claimt deze soort niet alleen een aandeel van 60% van de wereldwijde productie, maar levert ook een hogere prijs op.

Waar wordt koffie voornamelijk geproduceerd?

Koffie is een geografisch product dat wordt geteeld in landen binnen de 'koffiegordel'. Deze regio ligt voornamelijk in tropische en subtropische klimaten. Afhankelijk van het soort koffieboon gedijen ze dus op verschillende hoogtes en temperaturen.

Deze tabel van de World Atlas biedt informatie over de hoeveelheid koffie van de 5 grootste koffieproducerende landen.

Waar wordt koffie grotendeels geconsumeerd?

Een opmerkelijk feit over koffie is de geografische kloof tussen consumptie en teelt. Daar waar de 'koffiegordel' de ideale groeiomstandigheden biedt, zijn het vooral rijkere landen, op grote afstand van deze regio's, die de grootste hoeveelheden koffie importeren en consumeren.
De hoeveelheid koffie die in de jaren 2021/22 en 2022/23 werd geconsumeerd, in miljoenen zakken van 60 kilogram, wordt weergegeven in de onderstaande tabel. De gegevens zijn afkomstig van de Internationale Koffieorganisatie (ICO).

Welke factoren beïnvloeden de prijs van koffie?

De prijs van koffie wordt wereldwijd beïnvloed door vraag en aanbod. Er zijn meerdere factoren die de vraag naar en het aanbod van koffie bepalen:

1. Weersomstandigheden

Weersomstandigheden hebben een grote invloed op de koffieproductie en -prijzen. Ideaal weer zorgt voor een gezonde gewasproductie en een groter aanbod. Dat kan de koffieprijzen laten dalen. 65% van de wereldwijde koffieproductie gebeurt in slechts vijf landen. Deze koffieproducerende regio's zijn erg gevoelig voor ongunstige weersomstandigheden. Dat betekent dat droogte en vorst in Brazilië of overvloedige regen in Colombia bijvoorbeeld kunnen leiden tot een prijsstijging als het aanbod negatief wordt beïnvloed.

2. Variëteiten

Ondanks hun verschillende smaken worden arabica- en robustakoffiebonen beschouwd als verwante soorten. Daarom kunnen veranderingen in de vraag of het aanbod van het ene type invloed hebben op het andere type. Als arabicakoffie bijvoorbeeld te lijden heeft onder een beperkt aanbod, kan de prijs ervan stijgen. Dat kan leiden tot een grotere vraag naar de betaalbaardere robusta-bonen. Als gevolg daarvan kan de prijs van robustakoffie ook stijgen in reactie op de toegenomen vraag.

3. Plantenziekte

Robustakoffie is afkomstig van een plant die veel veerkrachtiger is dan arabicakoffie. Daardoor hebben arabicakoffieplanten vaak last van een verminderde opbrengst door barre weersomstandigheden of plantenziekten. In 2013 bijvoorbeeld stegen de koffieprijzen wereldwijd sterk nadat een uitbraak van koffieroest het grootste deel van de koffieproductie in Centraal-Amerika had aangetast. Deze kwetsbaarheid benadrukt hoe belangrijk het is om rekening te houden met potentiële risico's die gepaard gaan met arabicakoffie.

4. Politieke instabiliteit

Hoe kwetsbaar de koffieproductie is voor politieke instabiliteit blijkt duidelijk uit de grote afhankelijkheid van ontwikkelingslanden, vooral in Zuid-Amerika, waar meer dan 90% van de productie plaatsvindt. Elk teken van politieke instabiliteit in deze regio's kan onmiddellijke gevolgen hebben voor de koffiefuturesmark. Die is namelijk erg gevoelig voor indicaties van sociale onrust.

5. De 'grote vier'

De grote organisaties die wereldwijd verantwoordelijk zijn voor de aankoop van ongeveer 50% van de wereldwijde koffieproductie, zijn Nestlé, Kraft, Procter & Gamble en Sara Lee. Deze enorme koopkracht geeft hen een aanzienlijke invloed op de koffieprijzen. Daardoor kunnen zelfs kleine veranderingen in hun koffieaankopen leiden tot merkbare schommelingen in de koffieprijzen.

6. Valutaschommelingen

Valutaschommelingen kunnen een aanzienlijk risico vormen voor de koffieprijzen. Omdat de koffieprijs genoteerd wordt in Amerikaanse dollars, kan een sterkere dollar koffie bijvoorbeeld duurder maken voor kopers in andere valuta's.

Een blik op de belangrijkste koffiefuturesmarkten

Koffietermijncontracten worden verhandeld op verschillende beurzen over de hele wereld, waarvan sommige gespecialiseerd zijn in specifieke bonen:

Beurzen gespecialiseerd in robustakoffie

• Singapore Commodity Exchange (SGX) - handelt voornamelijk in robusta-futures.
• Euronext-beurs - biedt futurescontracten voor robustakoffie aan.

Beurzen gespecialiseerd in arabicakoffie

• BM&F, de grondstoffen- en futuresbeurs van Brazilië - handelt voornamelijk in arabica-futures

Beurzen gespecialiseerd in zowel arabica als robusta

• Tokyo Grain Exchange (TGE) - biedt termijncontracten aan voor zowel arabica- als robustakoffie.
• In de VS bieden de New York Mercantile Exchange (NYMEX) en de Intercontinental Exchange (ICE) termijncontracten aan voor zowel arabica- als robustakoffie.

De Intercontinental Exchange (ICE) wordt algemeen beschouwd als de meest gerenommeerde futuresmarkt. De beurs biedt de volgende contractspecificaties aan voor robusta- en arabicakoffie:

Handelen in arabicakoffie

Er zijn verschillende financiële instrumenten gekoppeld aan koffieprijzen. Deze instrumenten bieden volatiliteit en prijsschommelingen voor handelaren die willen speculeren op de prijsbeweging. Om blootstelling aan koffieprijzen te krijgen, kunnen handelaren de volgende mogelijkheden overwegen:

• Handelen in koffiefutures
• Handelen in koffieopties
• Handelen in koffie-CFD's
• Handelen in koffiegerelateerde aandelen
• Handelen in koffie-ETF's

Handelen in koffiefutures

Koffiefutures zijn derivatencontracten tussen twee partijen om een onderliggende waarde op een vaste datum in de toekomst te ruilen tegen een vooraf bepaalde prijs. Deze contractovereenkomst wordt vaak gebruikt door bedrijven, producenten en consumenten om zich in te dekken tegen stijgende of dalende koffieprijzen.
Naarmate de vervaldatum van het contract nadert, hebben marktdeelnemers verschillende mogelijkheden. Ze kunnen ervoor kiezen om het contract in contanten af te wikkelen, om hun koffie fysiek in ontvangst te nemen of om hun posities te laten doorrollen naar de volgende handelsmaand. De financiële afwikkeling van deze contracten vindt doorgaans plaats op de NYMEX en de fysieke afwikkeling op de ICE.

Handelen in koffieopties

Een ander type instrument dat wordt gebruikt voor de handel in koffiefutures zijn optiecontracten. Koffieopties geven de koper het recht, zonder daartoe verplicht te zijn, om op de vervaldatum te kiezen tussen de levering van koffie of afwikkeling in contanten. Sommige handelaren maken gebruik van koffieopties om potentiële verliezen te beperken. Ze kunnen namelijk niet meer verliezen dan het oorspronkelijke bedrag dat ze betalen om een positie in te nemen.

Handelen in koffie-CFD's

Ondanks de opties voor margehandel op de futuresmarkt, kan de aanzienlijke standaard contractgrootte van koffiefutures kleinere grondstoffenhandelaren, met name particuliere beleggers, afschrikken. Contracts for differences (CFD's), die ook instrumenten met margehandel zijn, bieden echter mogelijkheden en flexibiliteit voor kleine handelaren met relatief minder kapitaal om te speculeren op de prijsbeweging van koffie.
Met arabicakoffie-CFD's kunnen handelaren koop- of verkoopposities openen om winst of verlies te maken op basis van de koffieprijsschommelingen zonder de daadwerkelijke koffie of het bijbehorende termijncontract te bezitten.

Handelen in koffiegerelateerde aandelen

Wie blootstelling wil krijgen aan schommelingen in de koffieprijzen, kan overwegen om te handelen en te beleggen in de aandelen van multinationals die betrokken zijn bij de productie, consumptie en verkoop van koffieproducten. U kunt bijvoorbeeld handelen in de aandelen-CFD's van de grote vier inkopers van koffie, toonaangevende Indiase koffieproducenten zoals Tata Coffee Ltd of zelfs bekende koffiezaken zoals Starbucks.

Handelen in exchange-traded funds (ETF's) die gespecialiseerd zijn in koffie

Koffie-ETF's, verwant aan aandelen van koffiegerelateerde bedrijven, zijn financiële instrumenten die op beurzen worden verhandeld. Ze bieden marktdeelnemers een alternatieve manier om blootstelling te krijgen aan de koffieprijzen.

Populaire ETF's die blootstelling bieden aan koffieprijzen zijn:
1: iPath Dow Jones - UBS Coffee ETN: dit is de grootste en meest actief verhandelde koffie-ETN. Deze op de beurs verhandelde obligatie is ontworpen om de prestaties van de Dow Jones koffie-index te evenaren.

2: iPath Pure Beta Coffee ETN: deze ETN is ontworpen om de prestaties van koffie te volgen door de Pure Beta Coffee Index als benchmark te gebruiken.

Inzicht in koffiehandelstijden

De handelsuren voor koffie verschillen per regio, koffievariëteit en financieel instrument.

Handelsuren voor koffiefutures

De Intercontinental Exchange (ICE) biedt verschillende handelssessies voor koffiefutures en optiecontracten. Het is echter belangrijk om te onthouden dat deze sessietijden het hele jaar door kunnen veranderen vanwege de zomertijd in zowel het Verenigd Koninkrijk als de Verenigde Staten, terwijl Singapore de Singapore Standard Time (UTC+8) volgt zonder aanpassingen in de loop van het jaar.

Handelsuren voor CFD's voor arabicakoffie

Wie actief wil zijn in de handel in arabicakoffie-CFD's, heeft ook buiten de handelsuren van de traditionele beurzen toegang tot de koffiemarkt. Met de Plus500-app of het WebTrader-platform kunnen handelaren de prijsbeweging van koffie-CFD's volgen en vanaf maandag tot en met vrijdag van 08.15 uur UTC tot 17.30 uur UTC transacties uitvoeren.
Houd er rekening mee dat de handelstijden en het aanbod aan instrumenten afhankelijk zijn van individuele aanbieders.

De prijsbeweging van koffie controleren en volgen

U kunt de prijs van koffie live volgen via ons CFD-handelsplatform. Plus500 biedt het CFD-derivaat van ICE-arabicakoffiefutures, met als tickersymbool 'Arabicakoffie (KC)'. Het platform toont niet alleen de prijsbeweging van arabicakoffie (KC), maar biedt ook waardevolle hulpmiddelen zoals technische indicatoren en relevante economische kalenders om goed geïnformeerde handelsbeslissingen te kunnen maken.

Zo volgt u in 3 stappen live de prijs van arabicakoffie-CFD's:

1. Log in bij de Plus500-app of het WebTrader-platform.
2. Typ 'arabicakoffie' in de zoekbalk om de 'arabicakoffie-CFD's' te vinden tussen de grondstoffen.
3. Selecteer 'Arabicakoffie (KC)' uit de vervolgkeuzelijst. Er wordt een live grafiek geopend.

Conclusie

Koffie is een zeer liquide maar ook volatiele grondstof om op te speculeren. Handelaren moeten zich bewust zijn van de verschillende factoren die de prijsbewegingen beïnvloeden, zoals het weer en de productie.
Om de risico's van de handel in koffie te beperken, is het belangrijk om uw strategieën te testen. Oefen met demohandelsrekeningen voordat u met echt geld gaat handelen in de vele financiële koffie-instrumenten. Handelen in grondstoffen zoals koffie naast aandelen en forex is een gediversifieerde aanpak die een evenwichtige portfoliostrategie kan bieden.

Voor meer informatie over hoe u in koffie kunt handelen, leest u ons artikel: 'Handelsgids en strategieën voor koffie: handelen in arabicakoffie'.